Аб лясгасе

Адрас: г.Толочин, вул.Кастрычніцкая, 24 211092 Прыёмная, факс: +375 (2136) 33 4 64 Дырэктар: Галік Міхаіл Мікалаевіч тэл .: 33-4-68 Дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова «Талачынскі лясгас» Віцебскага дзяржаўнага вытворчага лесагаспадарчага аб'яднання (далей па тэксце лясгас і ДВЛГА) Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы Віцебскай вобласці на тэрыторыі Талачынскага і Аршанскага раёнаў.

Лясгас утвораны ў 1936 годзе ў адпаведнасці з Пастановай Саўнаркама СССР аб арганізацыі Главлесохраны пры СНК СССР. Да гэтага часу ўсе лясы, якія ўвайшлі ў склад Талачынскага лясгаса, знаходзіліся ў падпарадкаванні Талачынскага леспрамгаса Наркамата шляхоў зносін. У склад лясгаса ўваходзілі 4 лясніцтва: Талачынскае, Азярэцкае, Смал'янскае, Рацаўскае.

У цяперашні час лясгас займае плошчу 59315 га. Працягласць лясгаса з поўначы на ​​поўдзень складае 43 км, з захаду на ўсход 48 км. У склад лясгаса ўваходзіць шэсць лясніцтваў: Талачынскае, Азярэцкае, Валосаўскае, Аболецкае, Коханаўскае і Слаўнаўскае.

Маюцца два школьных лясніцтва: Валосаўвскае лясніцтва і Слаўнаўскае доследна-вытворчае лясніцтва.

Лесавырашчывальныя ўмовы

Згодна з лесавырашчывальнаму раянаванню, лясы лясгаса ставяцца да Аршанска-Прыдняпроўскага комплексу лясных масіваў, Аршанска-Магілёўскага лесавырашчывальнага раёну падзоны шыракалістых-яловых (дубова-цёмнахваёвых) лясоў.

Дадзены комплекс лясных масіваў з'яўляецца адзіным у рэспубліцы, дзе пераважаюць фармацыі лясоў (32% ад пакрытай лесам плошчы). Адметнай рысай хваёвых лясоў комплексу з'яўляецца перавага кiслiчных і арляковых тыпаў лесу. У лясах комплексу інтэнсіўна працякаюць працэсы змены яловых лясоў на мяккаліставых. У лясгасе амаль 40% пакрытай лесам плошчы займаюць бярозавыя і асінавыя насаджэнні. Чорнаальховыя і шэраальховыя лясы, як і дубовыя, распаўсюджаныя нязначна. Балотныя лясы займаюць 13% пакрытай лесам плошчы.

Клімат

Клімат раёна размяшчэння лясгаса умерана-кантынентальны, з адносна суровай (сярэдняя тэмпература студзеня – 7,6 З) зімой і ўмерана спякотнае (сярэдняя тэмпература ліпеня +17,6 З) летам. Гадавая амплітуда тэмпературы паветра мае максімальную для тэрыторыі рэспублікі значэнне (25-26).

Вегетацыйны перыяд працягваецца 182-184 дзён, пачынаецца 13-16 красавіка і заканчваецца 16-18 кастрычніка.

Абсалютны тэмпературны мінімум - -40 З, максімум - 36 С. Сярэднегадавая тэмпература паветра +5,0 С.

Ўстойлівы снежны полаг захоўваецца на працягу 135-145 дзён, сярэдняя магутнасць яго складае 45 см. Глыбіня прамярзання глебы – 50 см.

Колькасць ападкаў за год складае 639 мм. Выкладзеная характарыстыка кліматычных умоў паказвае, што тэрыторыя размяшчэння лясгаса знаходзіцца ва ўмерана-цёплай, вільготнай кліматычнай вобласці з халоднай зімой, некалькі смягчаемай уплывам балтыйскіх паветраных мас, умерана-цёплым летам і адносна кароткім вегетатыўнай перыядам.

Пераважныя вятры летам-паўночна-заходнія і заходнія, зімой – паўднёва-заходнія і паўднёвыя.

Пажаранебяспечны перыяд пачынаецца ў красавіку-траўні і працягваецца да верасня.

 

Глебы

Склад і прадуктыўнасць лясных насаджэнняў шмат у чым вызначаюцца ўласцівасцямі глебаў, на якіх адбываецца іх фарміраванне. Глебы ў сваю чаргу фармуюцца ў выніку праходжання глебаўтваральных працэсаў, на характар і інтэнсіўнасць якіх аказваюць ўплыў клімат, рэльеф, матчына парода, раслінны і жывёльны свет, а таксама дзейнасць чалавека.

У мэтах найбольш эфектыўнага выкарыстання глебаў і размяшчэння па плошчы лясных насаджэнняў розных драўняных парод, у цяперашні час лесаўпарадкаванне выканана на глебава-лесатыпалагiчнай аснове. Асновай лесаўпарадкавання на глебава - лесатыпалагiчнай аснове з'яўляецца устанаўленне прыналежнасці кожнага таксацыённага выдзелу да пэўнай глебава -лесатыпалагiчнай групе (ПГТ), кожнай з якіх адпавядаюць пэўныя мэтавыя пароды. З мэтавых парод для кожнага таксацыённага выдзелу усталёўваецца галоўная парода - парода, якая найлепшым чынам адпавядае гаспадарчым мэтам.

Размеркаванне тэрыторыі лясгаса па ПГТ выраблена на падставе глебавых абследаванняў. Глебавае абследаванне зямель Талачынскага лясгаса праведзена Віцебскім філіялам «Белгіпразема» ў 1973 годзе. Далей у сувязі са значнымі зменамі тэрыторыі лясгаса выконвалася перапрацоўка матэрыялаў глебавых абследаванняў.

На землях лясгаса адзначаны наступныя працэсы глебаўтварэння: дзярновы, падзолісты, дзярнова – падзолісты, балотны, пойменны. У выніку праходжання названых працэсаў глебаўтварэння на тэрыторыі лясгаса сфарміраваліся 9 тыпаў глеб. Пераважаюць на тэрыторыі лясгаса прымеркаваныя да паніжаных элементах рэльефу дзярнова-падзолістыя паўгiдраморфныя глебы, якія займаюць 45,5% тэрыторыі.

 

Гідраграфія і гідралагічныя ўмовы

Тэрыторыі размяшчэння лясгаса знаходзяцца пераважна на Аршанскiм ўзвышшы, якое з'яўляецца водападзелам паміж рэкамі Балтыйскага і Чорнага мораў. У раёне размяшчэння лясгаса няма буйных вадацёкаў і вадаёмаў, але добра развіта сетка невялікіх рэк і ручаёў. На тэрыторыі лясгаса бяруць пачатак рэкі басейна Заходняй Дзвіны – Усвейка і Абалянка, і басейна Дняпра – Бобр і Друць, а таксама прытокі гэтых рэк. Даліны рэк, якія адносяцца да розных водных басейнаў часта падзяляе толькі некалькі кіламетраў. Даліны рэк, як правіла, вузкія і глыбокія з добра аформленымі тэрасамі. Найбольш буйной воднай артэрыяй ў межах тэрыторыі лясгаса з'яўляецца рака Друць, якая адносіцца да сярэдніх рэках рэспублікі.

Ўзровень грунтавых вод на тэрыторыі лясгаса вагаецца ад 0,1 да 2,5 метраў.

 

Эканамічныя ўмовы

Талачынскі лясгас размешчаны пераважна на тэрыторыі Талачынскага адміністрацыйнага раёна. У раёне пражывае 26,2 тыс. чалавек, у тым ліку гарадское насельніцтва – 14,1 тыс. чалавек (г. Талачын і г. п. Коханава).

Асноўным відам дзейнасці ў раёне з'яўляецца сельскагаспадарчая вытворчасць, яго ажыццяўляюць 15 сельскагаспадарчыхпрадпрыемстваў, якія спецыялізуюцца на малочна – мясной жывёлагадоўлі, вытворчасці збожжа, бульбе і лёну.

Прамысловую дзейнасць раёна прадстаўляюць 6 юрыдычных асоб, на якіх працуе больш за 1,3 тысячы чалавек: рэспубліканскае даччынае ўнітарнае прадпрыемства «Талачынскі кансервавы завод», адкрытае акцыянернае таварыства «Амкадор - КЭЗ», беларуска-літоўскае сумеснае прадпрыемства «Святавіт», ТАА «Каханоўскі трубны завод «Белтрубпласт», ААТ «Каханоўскі льнозавод», дзяржаўнае прадпрыемства «Коханава-ЖКГ».

У раёне вырабляюць экскаватары, касілкі, экскаватары-пляніроўнікі, трубы і дэталі трубаправодаў з тэрмапластаў, бульдозеры, ўстаноўкі накіраванага гарызантальнага бурэння, ільновалакно, паліўныя брыкеты з ільнокостры, хлеб і хлебабулачныя вырабы, мясныя паўфабрыкаты, безалкагольныя напоі, крухмал бульбяны, віна вінаградныя і пладовыя, цеплаэнергію.
 
Акрамя таго, на тэрыторыі раёна знаходзіцца цэх па здабычы торфу Аршанскай ЦЭЦ, філіял "Талачынскія сыры" ААТ»Віцебскі мясакамбінат".

У зоне дзейнасці лясгаса лесосырьевые рэсурсы прадстаўлены насаджэннямі на землях ляснога фонду і драўняна-хмызняковай расліннасцю на землях, якія не адносяцца да ляснога фонду. Агульная плошча пакрытых лесам зямель Талачынскага раёна складае 48 тыс. га, з запасам драўніны 11,3 млн. м3. Лясістасць з улікам усіх лесопокрытых участкаў Талачынскага раёна складае 31,1%. На душу насельніцтва прыпадае 1,8 га лесу і 435 м3 драўніны (па рэспубліцы адпаведна 0,84 га і 149м3).

Асаблівасцямі ляснога фонду лясгаса, якія ўплываюць на памеры лесакарыстання і лясной даходу, з'яўляецца даступнасць участкаў тэрыторыі зямель ляснога фонду (94%), невялікая плошча асабліва ахоўных прыродных тэрыторый (59га) і асабліва ахоўных участкаў лесу (10,3% ад пакрытых лесам зямель). У цэлым, магчымыя для эксплуатацыі лесу складаюць 91,3 %, а саспелыя і перестойные 14% ад пакрытых лесам зямель.

 

Транспартныя ўмовы і даступнасць рэсурсаў лесосырьевых

Раён размяшчэння лясгаса характарызуецца дастаткова развітой сеткай шляхоў транспарту рознага прызначэння. Так, па тэрыторыі лясгаса праходзяць жалезныя дарогі каляіны Брэст-Масква і Орша – Лепель.

Да аўтамабільных дарогах рэспубліканскага значэння адносяцца:

- Брэст (Казловічы) – Мінск – мяжа Расійскай Федэрацыі (Рэдзькі) (М-1/Е-30),

- Крычаў – Орша - Лепель (Р-15),

- Талачын – Крупкі (Р-19),

- Віцебск – Сянно – Талачын (Р-25),

- Талачын – Круглае – Нежково (Р-26).

Населеныя пункты раёна звязвае паміж сабой сетку аўтамабільных дарог мясцовага значэння. Усе названыя транспартныя шляхі выкарыстоўваюцца для транспарціроўкі драўніны. Для патрэб лясной гаспадаркі таксама выкарыстоўваюцца лесагаспадарчыя дарогі і натуральныя лясныя дарогі без пакрыцця. На балансе лясгаса складаецца 11 км лесагаспадарчых дарог, усе з якіх былі пабудаваныя ў мінулым рэвізійным перыядзе.

 

 

Агульная працягласць аўтамабільных дарог, якія выкарыстоўваюцца для перавозкі лясных грузаў і іншых лесагаспадарчых мэтаў, якія праходзяць па тэрыторыі лясгаса, складае 456 км або 0,769 1 км2 агульнай плошчы. З іх 0, 622 км. З'яўляюцца натуральнымі грунтавымі дарогамі, выкарыстанне якіх у лесагаспадарчых мэтах абцяжарана. На грунтавых дарогах амаль цалкам адсутнічаюць штучныя збудаванні на пастаянных і перыядычна дзеючых вадацёках, не зроблены насыпы ў паніжаных месцах, у сувязі, з чым вясной і ўвосень такія дарогі з'яўляюцца практычна непраходнымі, а летам і зімой цяжкапраходнымі для аўтамабільнага транспарту.